Fanpage Stowarzyszenie Labiryntarium.pl
polub nas na Facebook
Cyfrowe Archiwum
ZIEMI ŻAROWSKIEJ
Biblioteka Dziedzictwa
ZIEMI ŻAROWSKIEJ
Wirtualne Muzeum
ZIEMI ŻAROWSKIEJ
Historia Ziemi Żarowskiej
dzień po dniu
Biblioteka Labiryntariacka
pozycje które warto poznać
Lokalna Kartka
kalendarz świąt lokalnych
www.SAARAU.pl
Saarau - Żarów
www.zarow.com.pl
żarowska strona

Przeczytaj lub przejrzyj ostatnio dodane:

Zakup 168 - Fotografia Bahnhof Saarau 1941

Achtung! Der Text enthält die Informationen in deutscher Sprache Uwaga! Tekst zawiera informację w języku niemieckim.       Kolejny nabytek w ramach projektu Biblioteka Dziedzictwa Ziemi Żarowskiej, który trafia na Regał Pamięci, to zakupiona od... Czytaj więcej

Świdnicka Giełda Staroci, Numizmatów i Osobliwości - grudzień 2021

Świdnicka Giełda Staroci, Numizmatów i Osobliwości, jest jedną z najstarszych w Polsce, prawdopodobnie największą na Dolnym Śląsku i jedną z największych w kraju. Już od niemal pół wieku przyciąga i... Czytaj więcej

Darowizna 105 - Fotografia ślubna na tle pałacu w Sasterhausen (Zastrużu)

Achtung! Der Text enthält die deutsche Version. Uwaga! Tekst zawiera wersję niemiecką.        Kolejny nabytek w ramach projektu Biblioteka Dziedzictwa Ziemi Żarowskiej, który trafia na Regał Pamięci, to fotografia ślubna oprawiona w passe-partout, która została... Czytaj więcej

Ostatnia kładka piesza w Żarowie, ta na ul. Kwiatowej przestała istnieć

Żarów, jako mocno uprzemysłowiona miejscowość, już od drugiej połowy XIX wieku dostosowywana była do potrzeb tutejszych fabryk. Efektem takiej działalności były m.in. miejscowe bocznice kolejowe, które aż do 2004 roku... Czytaj więcej

(02/2021/0003) Marka narzędziowa/ żeton zastawny Silesia Verein Chemischer Fabriken

Kolejny eksponat Wirtualnego Muzeum Ziemi Żarowskiej to "Werkzeugmarke", czyli marka narzędziowa, pochodząca z dawnej żarowskiej fabryki chemicznej Silesia Verein Chemischer Fabriken, o czym świadczy na reversie skrót V.Ch.F..   Marki narzędziowe (Werkzeugmarke) pełniły rolę żetonu... Czytaj więcej

-Fotografie Żarowa i okolic z prywatnych albumów cz.93

Kolejny, 93-ci zbiór w naszym Cyfrowym Archiwum Ziemi Żarowskiej, który pragniemy zaprezentować, składa się z 14 fotografii pochodzących z prywatnego albumu rodzinnego mieszkanki Żarowa. Głównym tematem są pracownicy Organiki podcas pracy... Czytaj więcej

(01/2021/0002) Marka rowerowa/ żeton zastawny na rower ze stacji Saarau

Kolejny eksponat Wirtualnego Muzeum Ziemi Żarowskiej to "Fahrradmarke", czyli marka rowerowa lub żeton zastawny za rower, pochodzący ze stacji kolejowej Saarau (dziś Żarów w powiecie świdnickim na Dolnym Śkąsku). Marki... Czytaj więcej

Kronika Biblioteki w Mrowinach

Dziś w naszym Cyfrowym Archiwum Ziemi Żarowskiej pragniemy zaprezentować Kronikę Biblioteki Publicznej w Mrowinach obejmującą lata 1957-2002. Kronikę założono najprawdopodobniej pod koniec 1964 roku z wstępem (krótką historią) sięgającym jej powstania w 1957 roku... Czytaj więcej

Zakup 167 - Litografia Ferdinanda Pazelta Schloss Laasan 1860, wyd. Alexnder Duncker

Achtung! Der Text enthält die Informationen in deutscher Sprache Uwaga! Tekst zawiera informację w języku niemieckim.         Kolejny nabytek w ramach projektu Biblioteka Dziedzictwa Ziemi Żarowskiej, który trafia na Regał Pamięci, to zakupiona na zagranicznej aukcji... Czytaj więcej

-Fotografie Żarowa i okolic z prywatnych albumów cz.92

Kolejny, 92-gi zbiór w naszym Cyfrowym Archiwum Ziemi Żarowskiej, który pragniemy zaprezentować, składa się z 14 fotografii pochodzących z prywatnego albumu rodzinnego nonimowego mieszkańca Ziemi Żarowskiej, który podrzucono do skrzynki Poczty... Czytaj więcej

Wrzut 22 - Fotografie z dawnego Żarowa, list i wycinek prasowy

Kolejny, dwudziesty drugi wrzut do skrzynki "Poczty Historycznej", to czternaście zdjęć, trzystronicowy list, oraz wycinek prasowy o Żarowie, które przekazano anonimowo do skrzynki Poczty Historycznej wiszącej w centrum miasta na ścianie... Czytaj więcej

Darowizna 104 - Obwoluty listów 1991 - 2003 oraz bilet kartonikowy lata 90-te XX wieku

Achtung! Der Text enthält die deutsche Version.  Uwaga! Tekst zawiera wersję niemiecką.         Kolejny nabytek w ramach projektu Biblioteka Dziedzictwa Ziemi Żarowskiej, który trafia na Regał Pamięci, to trzy koperty z obiegu pocztowego oraz... Czytaj więcej

Uroczystość odsłonięcia pomnika chorążego Bolesława Kosteckiego w Żarowie

 11 listopada 2021 roku, na cmentarzu komunalnym w Żarowie przy ul. Armii Krajowej 1 o godz. 10:00, w ramach tegorocznych obchodów Narodowego Święta Niepodległości, na cmentarzu komunalnym w Żarowie, odbyła się... Czytaj więcej

Zakup 166 - Karta pocztowa Bockau (Buków) 1935

Achtung! Der Text enthält die Informationen in deutscher Sprache Uwaga! Tekst zawiera informację w języku niemieckim.       Kolejny nabytek w ramach projektu Biblioteka Dziedzictwa Ziemi Żarowskiej, który trafia na Regał Pamięci, to zakupiona od prywatnego kolekcjonera... Czytaj więcej

Świdnicka Giełda Staroci, Numizmatów i Osobliwości - listopad 2021

Świdnicka Giełda Staroci, Numizmatów i Osobliwości, jest jedną z najstarszych w Polsce, prawdopodobnie największą na Dolnym Śląsku i jedną z największych w kraju. Już od niemal pół wieku przyciąga i... Czytaj więcej

Goniec Żarów - 25 lat historii szachów w Żarowie, Artur Adamek

Goniec Żarów - 25 lat historii szachów w Żarowie, Artur Adamek, Żarów 2021.  wym. 21cm x 29,7cm (A4)   Monografia historyczna 1996-2021 dotycząca diałalności klubu szachowego "Goniec" Żarów, to kolejna pozycja wzbogacająca naszą... Czytaj więcej

225. rocznica budowy mostu żelaznego na Strzegomce

Tekst oparty na źródle: www.inicjatywab.pl, komentarze do zdjęć Maciej Wabik   Fundacja Inicjatywa B w ramach programu pn.: „Biblioteka Dziedzictwa. Kontynuacje”, który otrzymał dofinansowanie z Narodowego Instytutu Dziedzictwa stworzyła plenerową wystawę poświęconą 225... Czytaj więcej

Ida- und Marienhütte. Początki żarowskiego przemysłu

Tekst oparty na źródle: www.inicjatywab.pl, komentarze do zdjęć Maciej Wabik     W piątek 22.10.2021 roku w Urzędzie Miejskim w Żarowie, przy ul. Zamkowej 2a, Fundacja Inicjatywa B w ramach programu pn.: „Biblioteka Dziedzictwa. Kontynuacje”, który otrzymał... Czytaj więcej

-Fotografie Żarowa i okolic z prywatnych albumów cz.91

Kolejny, 91-szy zbiór w naszym Cyfrowym Archiwum Ziemi Żarowskiej, który pragniemy zaprezentować, składa się z 17 fotografii pochodzących z prywatnego albumu rodzinnego mieszkanki Żarowa. Głównym tematem są dzieci pracowników Organiki w... Czytaj więcej

Świdnicka Giełda Staroci, Numizmatów i Osobliwości - październik 2021

Świdnicka Giełda Staroci, Numizmatów i Osobliwości, jest jedną z najstarszych w Polsce, prawdopodobnie największą na Dolnym Śląsku i jedną z największych w kraju. Już od niemal pół wieku przyciąga i... Czytaj więcej

Uwaga ! Celem niniejszej witryny internetowej jest prezentacja efektów działalności Stowarzyszenia Labiryntarium. Witryna ta, w żadnym wypadku nie ma na celu propagowania ideologii totalitarnych. Ewentualne fakty, nazwiska lub symbole ściśle związane z ustrojami totalitarnymi, prezentowane na niniejszej witrynie, mają jedynie wartość historyczną, dokumentacyjną i poznawczą.

Zespół Labiryntarium.pl

TOP20 - czyli co najchętniej czytają internauci:

Rzymski system zapisywania cyfr (cyfry rzymskie).

Pewne jest, że podczas zwiedzania licznych ciekawych miejsc na Dolnym Śląsku, często napotykacie na różnego rodzaju inskrypcje. Wyryte są one na ścianach, kamiennych portalach, cokołach pomników, ołtarzach i temu podobnych... Czytaj więcej

Giełdy Staroci na Dolnym Śląsku - przewodnik

Świdniczanie, oraz liczni mieszkańcy powiatu świdnickiego, znają, doceniają i odwiedzają cyklicznie "swoją giełdę". My także. Tak się jednak złożyło, że my jako pierwsi postanowiliśmy i cyklicznie dokumentujemy wydarzenia związane ze... Czytaj więcej

Nowizna, szrot czyli handel towarami z drugiej ręki

Nowizna : niem. Neudorf (Eule) gmina : Dzierżoniów powiat : dzierżoniowski województwo : dolnośląskie (50.764923, 16.602606) Jakiś czas temu pisaliśmy o miejscowości Czacz, położonej w Wielkopolsce, w kontekście największego ośrodka handlu towarami z drugiej ręki w... Czytaj więcej

Czacz - stolica handlu towarami z drugiej ręki

Czacz, to niewielka wieś leżąca przy drodze krajowej nr 5 na trasie Wrocław - Poznań, w odległości 3 km od siedziby własnej gminy Śmigiel w powiecie kościańskim, województwo wielkopolskie. O... Czytaj więcej

Oryginalny tekst Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej uchwalonej 3 maja 1791 r.

Konstytucja 3 Maja. Tak wygląda fragment oryginalnego manuskryptu Konstytucji uchwalonej 3 maja 1791 roku         Ustawa Rządowa z 3 maja 1791 r.   PREAMBUŁA   W imię Boga, w Trójcy Świętej jedynego. Stanisław August [1] z Bożej... Czytaj więcej

Lista Günthera Grundmanna - skrytki ze skarbami ukrytymi na Dolnym Śląsku.

Günther Grundmann (ur. 1892 w Jeleniej Górze zm. 19 czerwca 1976 w Hamburgu), niemiecki profesor, malarz, historyk sztuki, konserwator zabytków. Doktor honoris causa Politechniki Wrocławskiej (przed wojną) oraz Uniwersytetu w... Czytaj więcej

Jak na Geoportalu podejrzeć numeryczny model terenu wykonany techniką LIDAR?

Geoportal, daje nam możliwość oglądania map wykonanych techniką LIDAR (numeryczny model terenu), czyli za pomocą lasera w połączeniu z teleskopem. To urządzenie działające na podobnej zasadzie jak radar. Nazwa pochodzi... Czytaj więcej

Niemcy, Kromlau - Most Rakotza w pobliżu Parku Mużakowskiego

Niemcy, Miejscowość : Kromlau Kraj Związkowy : Saksonia współrzędne geo. : 51°32'10.4"N 14°38'25.7"E     Nasza obecność w Kromlau wynikła z zaplanowanej dwudniowej wycieczki do Parku Mużakowskiego, położonego niespełna 10 km od tego miejsca. Mimo, że... Czytaj więcej

Lichtenstein, Vaduz - malownicza stolica minipaństwa

Liechtenstein, lub Księstwo Liechtensteinu (niem. Fürstentum Liechtenstein) jest jednym z najmniejszych państw Europy i świata. Leży w Europie Zachodniej, w górach, pomiędzy Austrią i Szwajcarią. Główną rzeką jest Ren, a... Czytaj więcej

Niemcy, Insel Mainau, magiczna Wyspa Kwiatów na Jeziore Bodeńskim

Mainau, to wyspa na Jeziorze Bodeńskim, dokładnie w jego północno-zachodniej części (odnoga Überlinger See), o powierzchni 0,44 km2. Wyspa leży w granicach administracyjnych miasta Konstanz (Konstancji) i jest jedną z... Czytaj więcej

Świdnica - Ewenement na skalę Światową - "Srający Chłopek"

Świdnica : niem. Schweidnitz gmina : Świdnica powiat : świdnicki województwo : dolnośląskie       Świdnica, to miasto powiatowe, leżące na Dolnym Śląsku, pomiędzy Wałbrzychem a Wrocławiem (dawnym i obecnym województwem). Znane jest choćby z tego... Czytaj więcej

Łażany - Żelazny Most z 1796 - nieistniejący.

Łażany : niem. Laasan gmina : Żarów powiat : Świdnica województwo : dolnośląskie fot.1. Most w Łażanach. Gdyby istniał, byłby niewątpliwie zabytkiem klasy światowej. Jeden z pierwszych na świecie i z pewnością pierwszy na Śląsku... Czytaj więcej

Pieszyce (niem. Peterswaldau) Pałacu dni otwarte

Pieszyce : niem. Peterswaldau gmina : Pieszyce powiat : dzierżoniowski województwo dolnośląskie (50°42'56.6"N 16°34'54.2"E)   Tak jak wcześniej donosiliśmy (tutaj), od 27 kwietnia, do 26 maja 2013 roku, w każdą sobotę i niedzielę, można BEZPŁATNIE zwiedzać wnętrza pieszyckiego... Czytaj więcej

Regulamin Stowarzyszenia Labiryntarium.pl

Na podstawie art. 8 ust. 5 pkt2, art. 40 ust.5 i art. 40a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z... Czytaj więcej

Niemcy, Fussen - bajkowy zamek szalonego króla - Neuschwanstein

Czasem coś się człowiekowi uda... Za taki szczególnie udany wypad, uważam ten do Niemiec, do dolnej części Bawarii zwanej Allgäu. To kraina malownicza położona wśród alpejskich górskich szczytów jezior. To co... Czytaj więcej

Poznań, dawny browar Huggerów, dziś "Stary Browar". Labiryntariusze na wakacyjnym szlaku.

"Stary Browar 50 50" powstał na bazie dawnego Browaru Huggera, ponad stuletniej nieruchomości, której początki sięgają 1844r., gdy do Poznania przybył Ambrosius Hugger - piwowar z Wirtembergii.   Stary Browar - Historia     Początek... Czytaj więcej

Niemieckie obozy zagłady na terenie dzisiejszej Polski

Według danych opracowanych przez Niemieckie Ministerstwo Sprawiedliwości, obozy niemieckie zakładane w latach 1933–1945 na terenie ówczesnych Niemiec, a później na terenie kolejnych podbijanych państw w tym Polski liczy się w... Czytaj więcej

Świdnica - Kompleks Riese sięga Świdnicy, czyli eksploracja tajnego schronu telekomunikacyjnego.

Świdnica : niem. Schweidnitz gmina : Świdnica powiat : świdnicki województwo : dolnośląskie   W piątek 15 czerwca 2012r. Stowarzyszenie Labiryntarium było świadkiem wyjątkowego wydarzenia. Swoje drzwi dla zwiedzających otworzył - tylko na jeden dzień... Czytaj więcej

Tajemnica zaginionej Bursztynowej Komnaty została rozwiązana!?

Wstęp Wszyscy kiedykolwiek słyszeliśmy o wielkim skarbie i jego rozbudzającej wyobraźnię nazwie - „Bursztynowa Komnata”. Wszyscy też wiemy, że skarb ów, był jednym z najbardziej poszukiwanych w drugiej połowie XX wieku... Czytaj więcej

Pielaszkowice - O ruinach zamku - byłej kwaterze Napoleona i początku jego upadku

Pielaszkowice : niem. Pläswitz gmina : Udanin powiat : średzki województwo : dolnośląskie   Pielaszkowice należą administracyjnie do gminy Udanin w powiecie średzkim. Od Żarowa to niespełna 13km, od Świdnicy zaś 25km. Ruina zamku-pałacu znajduje... Czytaj więcej

Bardzo interesujący projekt autorski Tomasza Nycza z FTB - Fundacji "TEATR BEZDOMNY"

wszystkie materiały pochodzą ze strony fundacji : www.fundacjatb.pl (link TUTAJ)

 

 


 

29 kwietnia 2011 roku o godz. 17:00, w Żarowskiej Izbie Historycznej (ul. Armii Krajowej 40, były budynek Żarowskiego Ośrodka Kultury) nastąpiło otwarcie projektu „Silesianie” (kontekst wizualny do pracy ‚Fabryka. Praca. Życie. Dolnośląskie Zakłady Chemiczne „Organika” we wspomnieniach mieszkańców Żarowa’.). Wydarzenie trwało do 29 maja 2011 roku. Niniejsza strona to research inicjatywy Tomasza Nycza, która powstała przy współpracy z Teatrem „Bezdomnym” im. Bohumila Hrabala w Żarowie. Zapraszamy do zapoznania się z charakterem projektu oraz do odwiedzin jego fotorelacji.

 

KONTEKST

 


 

 

„Fabryka, praca, życie. Dolnośląskie Zakłady Chemiczne ‘Organika’ we wspomnieniach mieszkańców Żarowa”, miała na celu scharakteryzowanie fabryki: „Dolnośląskich Zakładów Chemicznych Organika” w Żarowie oraz opis wspólnoty pracowników zakładu, których wspomnienia, relacje pozyskane za pomocą metody biograficznej (wywiadów narracyjno-biograficznych), przedstawiły wybrany przez autora przedmiot badań. Pochylając się nad analizą i interpretacją nieistniejącej już wspólnoty pracowników DZCH oraz tworzonych przez nią systemów – mikro-instytucji, starano się udowodnić, iż żarowska fabryka konstruowała życie jednostek, rodzin pracowników (kilku pokoleń) i mieszkańców Żarowa na terenie zakładu jak i poza nimi. Wytworzona w wyniku wspólnej przestrzeni więź emocjonalna, silne relacje interpersonalne, stały się determinantą powstania zrębów społeczeństwa obywatelskiego, scalonego, dbającego o dobro ogółu, przyczyniającego się do narodzin instytucji społeczno-kulturalnych trwających po części do dnia dzisiejszego. Na podstawie zebranych źródeł podjęto próbę przedstawienia powyższych problemów, które w formie wspomnień byłych pracowników „Dolnośląskich Zakładów Chemicznych Organika” w Żarowie, zebranych faktów historycznych, materiałów wizualnych oraz autorskiego projektu „Silesianie” tworzą obraz jednej z największych fabryk chemicznych w Polsce. Ze względu na brak szerszych, obszerniejszych opracowań dotyczących głęboko pojętego życia pracowników fabryki oraz specyfiki działania zakładu oparłem się na pamięci jednostek, które to wspólnie tworzą zbiorową świadomość. W budowaniu wiedzy antropologicznej uciekano się właśnie do pamięci, która w przypadku pracy „Fabryka, praca, życie…” przejawia się w następujących figurach: figura doświadczenia – źródło poznania świata ludzkich przeżyć, subiektywnego postrzegania rzeczywistości obrazu DZCH i wspólnoty pracowników, które zostały zapamiętane unaoczniając tożsamość wspólnoty. Kolejną kwestią staje się analiza tożsamości (wspólnoty, integralnej, dobrowolnej przynależności do grupy ludzi) w zestawianiu z pamięcią indywidualną, która za pomocą języka relacjonuje fakty historyczne i refleksje pracowników. Trzecią kwestią jest aspekt mitotwórczy, który był trudny w pozyskiwaniu wiedzy antropologicznej ze względu na tendencję jednostek do przekształcania doświadczeń – tutaj, każda narracja poddana została selekcji i analizie, ponieważ wspomnienia pod wpływem czasu mogły się zmienić.

Wizualną częścią niniejszego przedsięwzięcia był autorski projekt „Silesianie”, który był pierwszym oficjalnym spotkaniem byłych pracowników DZCH, dzięki któremu na podstawie modelu Atkinsona wywołano przepływ informacji. Był to zabieg mający na celu odzyskanie informacji za pomocą relacji sensorycznej, która gromadzi i przechowuje informacje. Treść wywołałem bodźcami zewnętrznymi: wernisażem kilkuset fotografii oraz opisanych przeze mnie w rozdziale czwartym inicjatyw artystycznych.

Na etapie pozyskiwania informacji, konieczna okazała się praca ze starszymi ludźmi (byłymi pracownikami Organiki i ich rodzinami), którzy chętnie relacjonowali swe przeżycia związane z ciężką pracą w DZCH oraz relacjach międzyludzkich, które – jak zaznaczają – trwają do dnia dzisiejszego. Pojawił się zatem problem pamięci, faktyczności informacji i obiektywności, dlatego też o każdym interesującym mnie zagadnieniu rozmawiałem z dwoma lub trzema informatorami. Pozwalało to na eliminację wydarzeń, relacji nieprawdziwych, które były wytworem bardzo subiektywnym – jednak nie bagatelizując narracji zagłębiono się w pojedyncze, snute przez jednostkę, opowieści w celu znalezienia ciekawych informacji, które przecież motywowały autora do napisania powyższej pracy. W tej materii podstawą była pamięć semantyczna – niezwykle cenna – która oprócz pozyskania informacji pozwalała na refleksję, która miała na celu nadanie usłyszanym przeze mnie wiadomością znaczenia. Dostarczało to wiedzy i podstawy do poznania.

Pozostając przy problematyce pamięci warto wspomnieć, iż pełni ona rolę pomostu, który prowadzi do poznania (od jednostki i pamięci indywidualnej do wspólnoty i pamięci zbiorowej), pozwala on prowadzić dyskurs, który stwarza perspektywy do odbudowania lokalnej kultury, historii oraz wydarzeń, którymi żyli nasi rodzice, dziadkowie i pradziadkowie. Pamięć byłych pracowników „Dolnośląskich Zakładów Chemicznych Organika” w Żarowie przywoływała rzeczywistość stosunkowo niedalekiej przeszłości, która została przełożona na wspomnienia, kształtujące nasze myśli i sposób postrzegania (w tym przypadku) fabryki DZCH przez młode-moje-pokolenie „Silesianów”.

Warto przytoczyć słowa nieżyjącego już Czesława Świderskiego, które zwieńczyły wkład autora (Tomasza Nycza), próbę uwiecznienia wspólnoty byłych pracowników „Dolnośląskich Zakładów Chemicznych Organika” w Żarowie: „Popatrz ilu z nas już nie ma. Większość moich kolegów i koleżanek z pracy nie żyje. Nie ma twojego ojca, który pracował w Silesii, a który mógłby Ci wiele na ten temat powiedzieć, odchodzimy… Cieszę się, że podjąłeś się tego, ponieważ jest to ostatni gwizdek…” (po rozmowie, po trzech tygodniach, Czesław Świderski umarł).

 

O "Silesianach"

 


 

 

Na drodze identyfikacji wizualnej, w przygotowaniach związanych z promocją wspomnianego wyżej projektu, wykorzystano trzy elementy będące swoistym uniwersum, z którymi interesująca nas wspólnota, mogłaby się utożsamić. W wyborze nazwy projektu kierowano się nazewnictwem jakim określano „Dolnośląskie Zakłady Chemiczne Organika” w Żarowie. Była to „Silesia” („Silesia. Zrzeszenie Zakładów Chemicznych w Żarowie – „Silesia Verein Chemischer Fabrik im Saarau”) Implikacja: Silesia – Silesianie pozwalała autorowi z dużym prawdopodobieństwem liczyć na uczestnictwo byłych pracowników DZCH w tejże inicjatywie. Wykorzystanie wizerunku fabryki (fragmentu zabudowania) sugerować miało wspólną przestrzeń w jakiej dana wspólnota miała pracować, utrzymywać relacje międzyludzkie oraz współtworzyć mikro-instytucje. Zabieg ten miał na celu wywołanie wspomnień związanych z pracą na terenie zakładu. Przedstawienie pracowników „Dolnośląskich Zakładów Chemicznych Organika” za pomocą efektu niepełnego krycia obrazu, symbolizować miało ulotność wspólnoty, która rozpadła się w wyniku upadku fabryki. Dysponując powyższymi elementami, mogliśmy rozpocząć prace związane z realizacją projektu „Silesianie”, który miał być próbą odtworzenia szeroko pojętego obrazu „Dolnośląskich Zakładów Chemicznych Organika” w Żarowie z pamięci jednostek (byłych pracowników DZCH oraz mieszkańców Miasta i Gminy Żarów).

 

PLAKAT=ZAPROSZENIE

 

 

 

 

W powyższej inicjatywie wykorzystano media dokumentacyjne i artystyczne, które miały pełnić funkcję poznawczą i estetyczną we wszystkich częściach projektu. Pierwsza odsłona dotyczyła fabryki, pracy i życia przybierając formę wystawy. Wernisaż bezpośrednio oddziaływał na odbiorców poprzez flashback wspomnień, związanych z przedstawionymi na fotografiach postaciami, miejscami czy wydarzeniami, które nie będąc dokładnie opisywane, wymuszały serię grupowych interakcji i narracji na których najbardziej nam zależało. Można twierdzić, iż fotografia to mechaniczny oraz obiektywny zapis świata rzeczywistego, to swoista forma przedstawienia rzeczywistości uchwycona hit et nunc. Poprzez fotografię starano się zainteresować uczestników projektu fotografią snującą narrację o przeszłości, uruchamiając tym samym proces myślowy związany z rekonstrukcją wspomnień związanych z życiem w fabryce. Z obserwacji prowadzonych na spotkaniu „Silesianów” dostrzegliśmy, iż byli pracownicy zakładu czuli pewnego rodzaju odpowiedzialność za fotografie na których widzieli siebie i swoich najbliższych znajomych, w wyniku powyższego, w mikro-wspólnocie obnażyła się umiejętność bycia wśród innych, co potwierdzało istnienie więzi.

 

SILESIANIE

 

 

 

 

Obecność wspomnianych przez nas grupowych interakcji oraz założonej tezy potwierdza wpis m.in.: Barbary Kłok do księgi gości: „Ta inicjatywa bardzo mnie ucieszyła, patrząc na swoich znajomych i przyjaciół, wspominam czas pracy. Niestety wielu z nich już nie żyje, więc tym bardziej łza kręci się w oku”. Czytając dalej: „Mój ojciec pracował w „Silesii”. „Silesia” to jeden z dwóch żywicieli Żarowa. To co pozostało po zakładzie to smutek i wspomnienia” (Bogusław Kurzac), „W imieniu ojca Tadeusza Górkowego, córka Grażyna” (Grażyna Lichwała). Powyższe wpisy pokazują faktyczny stosunek potomków byłych pracowników „Dolnośląskich Zakładów Chemicznych Organika” w Żarowie do fabryki. Na przykładzie krótkiego zdania „W imieniu ojca…” można wywnioskować iż DZCH były ważnym miejscem nie tylko dla pracowników, ale także ich rodzin.

 

Pierwsza strona księgi pamiątkowej

 

 

 

 

Projekt wzbogacony został o ekspozycję ponad tysiąca woluminów, będących niewielką częścią biblioteki zakładowej, mieszczącej się na terenie „Dolnośląskich Zakładów Chemicznych Organika” w Żarowie (budynek socjalny; wschodnie skrzydło fabryki). Na księgozbiór natrafił Tomasz Nycz. W wyniku rozmów, Bogdana Muchy, z prezesem zarządu przedsiębiorstwa „Ardok” (masa upadłościowa), Barbarą Zaskwarą bogaty księgozbiór nieistniejącego już archiwum DZCH, 12 kwietnia 2011 roku przetransportowany został z terenu fabryki do siedziby Żarowskiej Izby Historycznej.

 

Księgozbiór DZCH

 

 

 

 

Analiza i proces katalogowania wykazały iż najstarsze egzemplarze pochodzą z połowy XIX wieku, a najmłodsze z lat czterdziestych XX wieku. Szczególnie interesującymi pozycjami są pochodzące z początku XX wieku, niezwykle barwne katalogi firm przemysłowych z całego obszaru Niemiec. Już podczas wstępnych oględziny księgozbiór ujawnił swoje skrzętnie skrywane tajemnice w postaci odręcznych notatek, wizytówek, rachunków i innych dokumentów. Odnalezione zostały również dokumenty archiwalne z 1948-1949 roku, które spisane zostały na przedwojennym papierze pochodzącym z zasobów przejętych przez administrację polską. Wszystkie powyżej wymienione dokumenty, a także prasa „Chemik Żarowski”, plany sytuacyjne, HSB Anhaltische Farbenwerke, kroniki, Odznaki i pamiątki klubu Honorowych Dawców Krwi działającego przy DZCH, pieczątki, karty zamówień zostały wykorzystane w części ekspozycyjnej.

Projekt „Silesianie” wg danych Żarowskiej Izby Historycznej, w ciągu miesiąca jego trwania, zobaczyło 468 osób z Gminy Żarów i Powiatu Świdnickiego. Jego realizacja pozwoliła na chwilowe, efemeryczne odtworzenie nieistniejącej już wspólnoty pracowników „Dolnośląskich Zakładów Chemicznych Organika” w Żarowie, która w ramach pierwszego, jedynego jak dotąd, spotkania „ …byłych pracowników Silesii” mogła się połączyć we wspólnych rozmowach, we wspólnym obcowaniu w jednym miejscu, we własnych podzielanych wspomnieniach. Projekt „Silesianie” miał charakter eksperymentu kulturowego, który według powyższych założeń potwierdzić miał istnienie wspólnoty poprzez unaocznienie silnej identyfikacji z żarowską fabryką.

 

Wystawa fotograficzna

 


 

 

Celem wystawy fotograficznej nie było tylko wywołanie wspomnień, ale także edukacja młodych pokoleń zainteresowanych „Dolnośląskimi Zakładami Chemicznymi Organika”. O wykorzystanych w projekcie fotografiach, mówił wielokrotni ich autor: fotograf zakładowy, Włodzimierz Plackowski: „Fotografią w Silesii nie zajmowałem się zawodowo, była to bardziej przygoda amatorska, funkcję fotografa pełniłem poza moimi obowiązkami w fabryce. Na początku działałem głównie w ZOS-ie, były to „Zakładowe Oddziały Samoobrony” gdzie dokumentowałem wszystkie ćwiczenia przeciwpożarowe i ćwiczenia samoobrony. Następnie fotografowałem wszystkie imprezy zakładowe”.

 

Młode pokolenia

 

 

 

 

W projekcie „Silesianie” wykorzystano fotografie z „Obchodów I Majowych” (39 szt.), „Dnia kobiet” (59 szt.), „Zakładowych Oddziałów Samoobrony” (99 szt.), „Zebrań i szkoleń odbywających się w Dolnośląskich Zakładach Chemicznych Organika” (63 szt.), „Obiektów Dolnośląskich Zakładów Chemicznych Organika” (25 szt.), „Wyjazdów rekreacyjnych” (15 szt.), „Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Solidarność” (20 szt.). Powyższą dokumentację wizualną dopełniły portrety pracowników „Dolnośląskich Zakładów Chemicznych Organika” (242 szt.). Dokumentacja wydarzeń w DZCH wynikała z inicjatywy prowadzenia, przez oddział administracyjny, kronik i roczników fabryki.

 

Portrety wybranych pracowników DZCH

,

 

 

 

W. Plackowski: „Wszystkie fotografie po wywołaniu trafiały do kronik. Wyjątkiem były portrety robione w studio, znajdującym się w moim laboratorium na terenie zakładu z okazji jubileuszów pracy (5, 10, 15-lecia), które po wywołaniu umieszczane były przeze mnie w gablotach, które wieszałem m.in. na portierni. Dyrekcja fabryki kupowała mi aparaty i filmy. Miałem wszystko czego potrzebowałem, więc moja działalność fotografa zakładowego się rozwinęła. Fotografowałem akademie, szkolenia oraz inicjatywy zakładowe. Za pracę fotografa dostawałem dodatek finansowy, miałem smykałkę i interesowałem się fotografią. Otrzymałem nawet nagrody z ministerstwa. W okresie stanu wojennego już nie zajmowałem się fotografią, przejęli to młodsi”. Działalność Włodzimierza Plackowskiego miała za zadanie ocalić od zapomnienia życie i pracę nie tylko jednostek, ale także całych pokoleń pracowników „Dolnośląskich Zakładów Chemicznych Organika” w Żarowie.

 

Film ikonograficzny

 


 

 

Część artystyczna, którą postanowiono dopełnić projekt, przypisana została filmowi ikonograficznemu, zrealizowanego na kształt krótkometrażowej etiudy, powstałej na potrzebę powyższego projektu. Etiuda wizualna składała się z fotografii oraz wywiadów narracyjno-biograficznych (pełniących rolę ścieżki dźwiękowej), przeprowadzonych uprzednio z byłymi pracownikami zakładu. Instalacja video uruchomiona na początku spotkania, projektowana była w sposób klamrowy na jednej ze ścian Żarowskiej Izby Historycznej, zaznaczając jednocześnie dysonans pomiędzy stanem fabryki prezentowanym na fotografiach, a obecnym wyświetlanym w ramach instalacji video.

 

Etiuda wizualna

 

 

 

 

 

Instalacja „Upadek”

 


 

 

Kolejną składową była instalacja artystyczna ingerująca w przestrzeń Żarowskiej Izby Historycznej. Instalacja „Upadek” nacechowana czystym symbolizmem, umieszczona w głównej sali widowiskowej byłego kina „Świt”, korespondowała bezpośrednio z końcem działalności DZCH w Żarowie. Osadzona w odpowiedniej odległości od widza, przypominać miała o nieustającym przemijaniu. Odległość fizyczna była odpowiednikiem odległości czasowej, utwierdzając odbiorcę w przekonaniu, że to co było – minęło, że to co było – już nie wróci.

 

 

 

Pozostałe fotografia z otwarcia wystawy :

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Być może wkrótce uda się tę wystawę (przynajmniej częściowo) udostępnić w wersji OnLine...

 

 

 

 


 

Żródło : http://fundacjatb.pl/silesianie/